RSV (Respiratuvar Sinsityal Virüs) özellikle 0–6 ay bebeklerde bronşiolit/pnömoni ve hastane yatışı ile seyredebilen önemli bir solunum yolu etkenidir. RSV’ye karşı korunmada bugün 2 ana yaklaşım var: aşı (aktif bağışıklama) ve monoklonal antikor (pasif bağışıklama).
1) Bebekleri korumak için: “Aşı mı, antikor mu?”
A) Gebelikte RSV aşısı (maternal aşı)
- Amaç: Anne aşılanır → antikorlar plasenta ile bebeğe geçer → bebek özellikle ilk aylarda korunur.
CDC klinik rehberinde 32–36. gebelik haftaları arasında tek doz maternal RSV aşısı (Abrysvo) önerisi yer alır.
Türkiye’de Abrysvo için Türkçe KÜB/KT dokümanlarında ruhsat numarası ve ilk ruhsat tarihi bilgisi yer alıyor (ör. “İlk ruhsat tarihi: 26.12.2024”).
(Pratikte temin/uygulama koşulları kurum ve sezona göre değişebileceği için sahada ayrıca teyit gerekir.)
B) Bebek/çocukta RSV monoklonal antikoru (nirsevimab – Beyfortus)
- Bu bir “aşı” değildir; hazır antikor verilir, etkisi hızlı başlar ve RSV sezonunu kapsayacak şekilde planlanır.
- CDC’nin bebek/çocuk rehberinde nirsevimab, özellikle ilk sezonda bebekleri; ayrıca riskli bazı çocukları ikinci sezonda korumada yer alır.
- Türkiye’de Beyfortus (nirsevimab) için Sanofi Türkiye dokümanlarında ruhsat/ürün bilgileri bulunuyor.
“İkisi birden gerekli mi?”
- Genel prensip: Çoğu bebekte ya maternal aşı ya da nirsevimab yeterlidir; ikisi birden rutin gerekmez.
- Uygulama ayrıntıları (bebeğin doğum zamanı, annenin aşılanma zamanı, prematürite/kalp-akciğer hastalığı vb.) ile kişiselleşir.
2) Yaşlılar ve riskli erişkinler için RSV aşıları
- Avrupa’da RSV (Respiratuvar Sinsityal Virüs) aşıları (ör. Arexvy, Abrysvo) 60 yaş ve üzeri gibi gruplarda RSV’ye bağlı alt solunum yolu hastalığını azaltmada etkililik verilerine sahip.
- Ülkeler hedef grupları farklı belirleyebiliyor (ör. İngiltere’de program yaklaşımı).
3) Güvenlilik: sık görülenler ve nadir konular
- Maternal/aşı sonrası en sık: enjeksiyon yerinde ağrı, baş ağrısı, kas ağrısı gibi beklenen reaksiyonlar (ürün KT/KÜB’lerinde listelenir).
- Yaşlı erişkinlerde RSV aşıları sonrası Guillain-Barré sendromu (GBS) için “küçük risk artışı” uyarıları bazı otoritelerde yer aldı (nadir).
4) Klinikte “kimleri özellikle düşünelim?”
- Bebeklerde: prematüre, kronik akciğer hastalığı, hemodinamik anlamlı KKH, ağır immünsüpresyon gibi gruplar RSV’de daha ağır seyir açısından öne çıkar (korunma planı daha kritik).
- Erişkinlerde: ileri yaş + KOAH/astım, kalp hastalığı, immünsüpresyon vb. durumlar.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı – Kocaeli
